Skrypt z prawa administracyjnego

Nadanie i zmiana imienia (zasady, tryb, formy działania administracji)

Nadanie i zmi­ana imienia (jak wskazu­je nazwa) to zagad­nie­nie, które skła­da się 2 częś­ci: nada­nia imienia oraz możli­woś­ci jego zmi­any. Poniżej przed­staw­iam gotowe opra­cow­anie tego zagad­nienia.

Uwa­ga! Ten tekst jest częś­cią skryp­tu z prawa admin­is­tra­cyjnego. Jeżeli szukasz tek­stów prak­ty­cznych — lin­ki poda­ję na samym końcu tek­stu.

Tekst możesz zapisać w formie PDF lub wydrukować.
Ikony zapisu/ wydruku są na dole, pod tek­stem 🙂

Zobacz także: Nadanie i zmi­ana nazwiska (zasady, tryb, formy dzi­ała­nia admin­is­tracji).

1. NADANIE IMIENIA

#1 Podstawa prawna

Nadanie imienia reg­u­lu­je ustawa z dnia 28 listopa­da 2014 r. — Pra­wo o aktach stanu cywilnego.

#2 Kto może w Polsce nadać imię? — zakres podmiotowy ustawy

Imię nada­je oso­ba zgłasza­ją­ca urodze­nie. Skła­da ona oświad­cze­nie o wyborze nie więcej niż dwóch imion dla dziec­ka.

Osobą zgłasza­ją­ca urodze­nie może być mat­ka lub ojciec dziec­ka posi­ada­ją­cy pełną zdol­ność do czyn­noś­ci prawnych. Mat­ka lub ojciec dziec­ka, którzy ukończyli 16 lat, dokonu­ją zgłoszenia urodzenia, jeżeli posi­ada­ją ogranic­zoną zdol­ność do czyn­noś­ci prawnych. W pozostałych przy­pad­kach zgłoszenia urodzenia dokonu­ją przed­staw­iciel usta­wowy lub opiekun mat­ki. Pon­ad­to, zgłoszenia urodzenia moż­na dokon­ać przez pełnomoc­ni­ka.

Zgłosze­nie urodzenia doku­men­tu­je się w formie pro­tokołu, który jest pod­pisy­wany przez osobę zgłasza­jącą i kierown­i­ka Urzę­du Stanu Cywilnego (dalej: kierown­i­ka USC).

Jeżeli imię nie zostanie wybrane lub kierown­ik USC odmówi przyję­cia oświad­czenia o wyborze imienia, to kierown­ik USC wybiera imię dziecku i umieszcza o tym adno­tację w akcie urodzenia, umieszcza­jąc infor­ma­cję o wyborze imienia z urzę­du.

#3  Jakie można wybrać imię?

Tutaj mamy kil­ka zasad, reg­u­lu­ją­cych to zagad­nie­nie:

  1. Moż­na wybrać nie więcej niż 2 imiona.
  2. Wybrane imię lub imiona nie mogą być zamieszc­zone w akcie urodzenia w formie zdrob­ni­ałej oraz nie mogą mieć charak­teru ośmiesza­jącego lub nieprzyz­woitego.
  3. Nieza­leżnie od oby­wa­telst­wa i nar­o­dowoś­ci rodz­iców dziec­ka wybrane imię lub imiona mogą być imion­a­mi obcy­mi. Moż­na wybrać imię, które nie wskazu­je na płeć dziec­ka, ale w powszech­nym znacze­niu jest przyp­isane do danej płci.

#4 Jakie są ograniczenia w wyborze imienia?

Kierown­ik USC odmaw­ia przyję­cia oświad­czenia o wyborze imienia lub imion dziec­ka, jeżeli wybrane imię lub imiona są w formie zdrob­ni­ałej lub mają charak­ter ośmiesza­ją­cy lub nieprzyz­woity lub nie wskazu­ją na płeć dziec­ka, kieru­jąc się powszech­nym znacze­niem imienia, i wybiera dziecku imię z urzę­du, w formie decyzji admin­is­tra­cyjnej podle­ga­jącej naty­ch­mi­as­towe­mu wyko­na­niu, z adno­tacją zamieszc­zoną w akcie urodzenia o wyborze imienia z urzę­du.

#5 Formy działania administracji:

  1. Decyz­ja o wyborze imienia dla dziec­ka — akt admin­is­tra­cyjny — decyz­ja „bez szczegól­nej nazwy”, zewnętrz­na, wydawana z urzę­du, kon­sty­tu­ty­w­na, związana.
  2. Fak­ty­czne: odmowa przyję­cia oświad­czenia o wyborze imienia.

2. ZMIANA IMIENIA

#1 Podstawa prawna

Zmi­anę imienia reg­u­lu­je ustawa z dnia 17 październi­ka 2008 r. o zmi­an­ie imienia i nazwiska.

#2 Kto może w Polsce zmienić imię? — zakres podmiotowy ustawy

Ustawa ma zas­tosowanie do:

  1. oby­wa­teli pol­s­kich;
  2. bez­państ­wow­ców, czyli cud­zoziem­ców, którzy nie posi­ada­ją oby­wa­telst­wa żad­nego państ­wa, pod warunk­iem że mają w Polsce miejsce zamieszka­nia;
  3. cud­zoziem­ców, którzy uzyskali w Polsce sta­tus uchodź­cy, pod warunk­iem że ist­nieją ważne powody związanie z zagroże­niem prawa takiej oso­by do życia, zdrowia, wol­noś­ci lub bez­pieczeńst­wa oso­bis­tego.

#3  Co to znaczy zmienić imię?

Zmi­ana imienia to:

  1. zastąpi­e­nie wybranego imienia innym imie­niem,
  2. zastąpi­e­nie dwóch imion jed­nym imie­niem lub odwrot­nie,
  3. dodanie drugiego imienia,
  4. zmi­ana pisowni imienia lub imion,
  5. zmi­ana kole­jnoś­ci imion.

#4 Z jakich powodów można zmienić imię?

1) Zmi­any imienia moż­na dokon­ać wyłącznie z ważnych powodów, w szczegól­noś­ci gdy doty­czą zmi­any:

  1. imienia ośmiesza­jącego albo nielicu­jącego z god­noś­cią człowieka,
  2. na imię uży­wane,
  3. bądź na imię, które zostało bezprawnie zmienione,
  4. czy też na imię nos­zone zgod­nie z przepisa­mi prawa państ­wa, którego oby­wa­telst­wo również się posi­a­da.

Ważne! Zmiany imienia cud­zoziem­ca, który uzyskał w Rzeczy­pospo­litej Pol­skiej sta­tus uchodź­cy, moż­na dokon­ać wyłącznie ze szczegól­nie ważnych powodów związanych z zagroże­niem jego prawa do życia, zdrowia, wol­noś­ci lub bez­pieczeńst­wa oso­bis­tego.

2) Po zmi­an­ie moż­na mieć najwyżej dwa imiona. Wyjątek: imię nos­zone zgod­nie z przepisa­mi prawa państ­wa, którego oby­wa­telst­wo również się posi­a­da.

#5 Jak zmienić imię? — procedura

  1. Wniosko­daw­ca (oso­ba, która chce zmienić imię) skła­da wniosek. Za mało­let­niego wniosek skła­da jego przed­staw­iciel usta­wowy (UWAGA! Dalej piszę rodz­ic, ale gen­er­al­nie chodzi o opieku­na prawnego/przedstawiciela usta­wowego), przy czym:
    1. dru­gi rodz­ic musi wyraz­ić zgodę, chy­ba że:
      — nie ma pełnej zdol­noś­ci do czyn­noś­ci prawnej,
      — jest pozbaw­iony władzy rodzi­ciel­skiej,
      — nie żyje;
    2. rodz­ic wyraża zgodę na zmi­anę imienia dziec­ka oso­biś­cie przed kierown­ikiem USC albo jego zastępcą bądź w formie pisem­nej z pod­pisem notar­i­al­nie poświad­c­zonym. Oso­by zamieszkałe poza grani­ca­mi Pol­s­ki mogą wyraz­ić zgodę za pośred­nictwem kon­sula RP;
    3. jeżeli rodz­ice prawni nie są zgod­ni — każde z nich może zwró­cić się do sądu opiekuńczego o wyraże­nie zgody na zmi­anę imienia;
    4. jeżeli mało­let­ni ukończył 13 r.ż., to potrzeb­na jest także jego zgo­da. Zgodę dziecko wyraża oso­biś­cie przed kierown­ikiem USC lub jego zastępcą bądź  w formie pisem­nej z pod­pisem notar­i­al­nie poświad­c­zonym. Dzieci zamieszkałe poza grani­ca­mi Pol­s­ki mogą wyraz­ić zgodę za pośred­nictwem kon­sula RP.
  2. Wniosek skła­da się do wybranego kierown­i­ka USC. Oso­by zamieszkałe poza grani­ca­mi Pol­s­ki mogą złożyć za pośred­nictwem kon­sula RP wniosek o zmi­anę imienia lub nazwiska, wskazu­jąc kierown­i­ka USC, które­mu wniosek ma zostać przekazany.
  1. Następ­nie kierown­ik USC lub jego zastęp­ca wyda­ją decyzję o zmi­an­ie imienia bądź o odmowie zmi­any imienia. Decyz­ja ta podle­ga naty­ch­mi­as­towe­mu wyko­na­niu.
  1. Później kierown­ik USC lub jego zastęp­ca przesyła decyzję, za pośred­nictwem sys­te­mu tele­in­for­maty­cznego, w którym jest prowad­zony rejestr stanu cywilnego, do kierown­ików USC, którzy sporządzili akty USC, które w wyniku zmi­any imienia, zmieniono.
  1. Określone w ustaw­ie zada­nia i kom­pe­tenc­je kierown­i­ka USC są zada­ni­a­mi z zakre­su admin­is­tracji rzą­dowej. Kon­trolę w zakre­sie decyzji i przesyła­nia decyzji sprawu­je woje­w­o­da (do niego składamy odwołanie). A kon­trolę nad dzi­ałal­noś­cią woje­w­ody sprawu­je min­is­ter wł. ds. wewnętrznych.

#6 Formy działania administracji:

  1. Decyz­ja w spraw­ie zmi­any imienia — akt admin­is­tra­cyjny — decyz­ja „bez szczegól­nej nazwy”, zewnętrz­na, wydawana na wniosek, kon­sty­tu­ty­w­na, swo­bod­na.
  2. Fak­ty­czne: przyję­cie wniosku, odbiór zgody.

#7 Tryb szczególny

Pod­stawa praw­na: ustawa z dnia 28 listopa­da 2014 r. — Pra­wo o aktach stanu cywilnego

  1. Rodz­ice mogą złożyć przed wybranym kierown­ikiem USC albo przed kon­sulem oświad­cze­nie o zmi­an­ie imienia lub imion dziec­ka zamieszc­zonych w akcie urodzenia w ter­minie 6 miesię­cy od dnia jego sporządzenia.
  2. Zmi­ana imienia może pole­gać na zastąpi­e­niu wybranego imienia innym imie­niem, zastąpi­e­niu dwóch imion jed­nym imie­niem lub odwrot­nie, doda­niu drugiego imienia, zmi­an­ie pisowni imienia lub imion lub zmi­an­ie kole­jnoś­ci imion dziec­ka.
  3. Do oświad­czeń o wyborze imienia sto­su­je się przepisy o wyborze imienia — część 1 tego tek­stu.
  4. Kierown­ik USC odmaw­ia przyję­cia oświad­czenia, jeżeli nie został zachowany ter­min do jego złoże­nia (patrz: #7 pkt 1).
  5. Oświad­cze­nie o zmi­an­ie imienia lub imion doku­men­tu­je się w formie pro­tokołu, który pod­pisu­ją rodz­ice dziec­ka i kierown­ik USC albo kon­sul.

Słowo końcowe

I tym samym dotar­liśmy do koń­ca opra­cow­a­nia zagad­nienia: nadanie i zmi­ana imienia. Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej o: nadanie i zmi­ana nazwiska, to link jest na początku tek­stu.

Nato­mi­ast tek­sty prak­ty­czne doty­czące zmi­any imienia i nazwiska to:

Owoc­nej nau­ki!
Ania Maciąg

Print Friendly, PDF & Email

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *